Wewnątrzwspólnotowa transakcja trójstronna (WTT) – jak prawidłowo wystawiać faktury? 

Wystawianie faktur w kontekście handlu międzynarodowego może wydawać się skomplikowane – szczególnie gdy mamy do czynienia z tak specyficznymi operacjami jak wewnątrzwspólnotowa transakcja trójstronna (WTT). Na szczęście odpowiedni program do wystawiania faktur, może znacząco ułatwić całą procedurę, ograniczając ryzyko błędów formalnych. W artykule przybliżymy, czym jest WTT, jak wyglądają obowiązki dokumentacyjne poszczególnych podmiotów oraz jak poprawnie wystawić fakturę w takim przypadku. 

Czym jest wewnątrzwspólnotowa transakcja trójstronna (WTT)? 

WTT, czyli wewnątrzwspólnotowa transakcja trójstronna, to szczególny rodzaj transakcji handlowej między trzema podmiotami gospodarczymi zarejestrowanymi w trzech różnych krajach Unii Europejskiej, w której towary przemieszczane są bezpośrednio od pierwszego dostawcy do ostatecznego odbiorcy, z pominięciem fizycznego zaangażowania drugiego podmiotu (pośrednika) w transporcie towaru. 

W uproszczeniu: 

• Podmiot A – pierwszy dostawca (np. firma z Polski), 

• Podmiot B – pośrednik, nabywca od A i sprzedawca dla C (np. firma z Niemiec), 

• Podmiot C – ostateczny odbiorca towaru (np. firma z Czech). 

Towar trafia bezpośrednio od A do C, ale formalnie A sprzedaje towar B, a B odsprzedaje go C. 

Kiedy mamy do czynienia z wewnątrzwspólnotową transakcją trójstronną? 

Aby zakwalifikować transakcję jako WTT, należy spełnić określone warunki:

1. Trzy różne państwa członkowskie UE – Każdy z trzech uczestników musi być zarejestrowany do VAT w innym państwie członkowskim UE i posiadać aktywny numer dla transakcji wewnątrzwspólnotowych. 

2. Przemieszczenie towaru między państwami UE – Towar jest transportowany bezpośrednio od dostawcy (A) do ostatecznego odbiorcy (C), co jednak musi się wiązać z fizycznym przekroczeniem granicy pomiędzy państwami członkowskimi UE. 

3. Pośrednictwo – Podmiot B (pośrednik) nie odbiera fizycznie towaru, lecz pośredniczy w sprzedaży. Może (ale nie musi) być również odpowiedzialny za organizację transportu towaru. 

4. Podmiot B nie ma siedziby w kraju ostatecznego odbiorcy – jeśli ma, uproszczenie WTT nie ma zastosowania. 

5. Podmiot B stosuje ten sam numer identyfikacyjny VAT – jest zarejestrowany do VAT w państwie innym niż A i B, a otrzymany numer identyfikacyjny VAT stosuje zarówno wobec podmiotu A jak i wobec podmiotu C. 

6. Podmiot C stosuje numer identyfikacyjny VAT otrzymany w państwie ostatecznej dostawy. 

Jeśli wszystkie warunki zostaną spełnione, można zastosować uproszczenie wynikające z przepisów unijnych, które pozwala uniknąć obowiązku rejestracji do VAT w państwie odbiorcy. Zamiast tego to odbiorca rozlicza podatek VAT.

Obowiązki dokumentacyjne podmiotu 1 (dostawca) 

Podmiot A, czyli pierwszy dostawca, powinien zadbać o następujące kwestie: 

1. Poprawne wystawienie faktury 

Faktura wystawiana przez podmiot A na rzecz podmiotu B powinna zawierać: 

• Adresy i dane kontrahentów, 

• Numer VAT UE sprzedawcy, 

• Numer VAT UE nabywcy (pośrednika B).

Podmiot A nie wykazuje podatku VAT na fakturze – dostawa ma charakter wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT) ze stawką 0% WDT. 

2. Obowiązek wykazania WDT w deklaracjach 

Dostawca musi ująć transakcję w sprawozdaniu JPK_V7 oraz w informacji podsumowującej VAT-UE – na takich samych zasadach jak w przypadku zwykłych transakcji WDT. 

3. Dokumentacja transportu 

W przypadku kontroli podatkowej urząd skarbowy może zażądać potwierdzenia, że towar rzeczywiście został przetransportowany do innego kraju UE. Może to być: 

• List przewozowy, 

• Potwierdzenie odbioru przez kontrahenta, 

• Faktury za transport. 

Obowiązki dokumentacyjne podmiotu 2 (pośrednik) 

Podmiot B (pośrednik), ma największą odpowiedzialność w całym układzie – to on korzysta z uproszczenia WTT i musi dopilnować wszystkich formalności. 

1. Posługiwanie się odpowiednim numerem VAT 

Podmiot B powinien posłużyć się tym samym numerem identyfikacyjnym VAT UE, który identyfikował go w fakturze otrzymanej od podmiotu A. 

2. Wystawienie faktury dla końcowego odbiorcy 

Faktura wystawiona przez B dla C powinna: 

• Wskazywać dane kontrahenta C oraz jego numer VAT UE. 

• Nie zawierać VAT (oznaczenie, że nie podlega VAT), 

• Zawierać adnotację „VAT: Faktura WE uproszczona na mocy art. 135–138 ustawy o ptu” lub „VAT: Faktura WE uproszczona na mocy artykułu 141 dyrektywy 2006/112/WE” 

• Zawierać adnotację: „Odwrotne obciążenie” (szczególnie istotne w świetle wyroku TSUE z dnia 8 grudnia 2022 r. w sprawie C-247/21), 

3. Obowiązek wykazania transakcji 

Podmiot B ujmuje obydwie części transakcji w sprawozdaniu JPK_V7 oraz w informacji podsumowującej VAT-UE: 

• transakcję nabycia towarów od podmiotu A wykazuje jako WNT (wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów) – z dodatkowym oznaczeniem Transakcje trójstronne (TT_WNT), 

• transakcję zbycia towarów na rzecz podmiotu C wykazuje jako WDT (wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów) – z dodatkowym oznaczeniem Transakcje trójstronne (TT_D). 

Obowiązki dokumentacyjne podmiotu 3 (ostateczny odbiorca) 

Podmiot C, czyli ostateczny odbiorca, jedynie rozlicza fakturę otrzymaną od podmiotu B. Dla niego jest to transakcja WNT (wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów) – tak też ją wykazuje w sprawozdaniu JPK_V7 oraz w informacji podsumowującej VAT-UE. 

Jak wystawić fakturę WTT w CONTsup? 

Nowoczesne oprogramowanie CONTsup upraszcza wystawianie faktur w ramach WTT i eliminuje związany z tym stres oraz komplikacje. Aplikacja CONTsup obsługuje różne scenariusze transakcji międzynarodowych, w tym: 

• Transakcje trójstronne WTT, 

• Wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT), 

• Obsługę mechanizmu odwrotnego obciążenia, 

• Wewnątrzwspólnotową dostawę nowych środków transportu. 

Zautomatyzowaliśmy i maksymalnie uprościliśmy proces wystawiania faktur w ramach wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej – niezależnie od tego, czy działasz jako dostawca, czy pośrednik.

Jeśli jesteś pierwszym podmiotem w transakcji WTT, czyli dostawcą wysyłającym towar bezpośrednio do odbiorcy w innym kraju UE, wystarczy, że: 

• w polu „stawka VAT” wybierzesz opcję „0% WDT” 

W odpowiedzi system automatycznie: 

• zaznacza opcję WDT (którą można w razie potrzeby odznaczyć), co powoduje dodanie do faktury dodatkowej adnotacji: „VAT: Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów” – nieobowiązkowej z perspektywy przepisów, ale często oczekiwanej przez odbiorcę towaru. 

• uwzględni sprzedaż w odpowiedniej pozycji podsumowania VAT generowanej struktury KSeF. 

W przypadku gdy pełnisz rolę pośrednika (czyli nabywasz towar od pierwszego dostawcy i odsprzedajesz go bezpośrednio odbiorcy w innym kraju UE), proces również jest prosty i intuicyjny. Wystarczy, że: 

• w polu „stawka VAT” wybierzesz „NP.” (nie podlega opodatkowaniu), 

• a następnie zaznaczysz opcję „WTT (drugi podmiot)”. 

W odpowiedzi system automatycznie: 

• zaznaczy opcję Reverse chargé, co powoduje umieszczenie na fakturze oznaczenie „Odwrotne obciążenie”, 

• umieści w fakturze dodatkową, wymaganą przepisami adnotację: 
  „VAT: Faktura WE uproszczona na mocy artykułu 141 dyrektywy 2006/112/WE. Podatek z tytułu dokonanej dostawy zostanie rozliczony przez ostatniego w kolejności podatnika podatku od wartości dodanej.” 

Dzięki temu faktura będzie zawierać wszystkie niezbędne elementy dokumentujące uproszczony charakter transakcji trójstronnej. Tu również system automatycznie zadba o uwzględnienie sprzedaży w odpowiedniej pozycji podsumowania VAT generowanej struktury KSeF. 

Zarówno w przypadku wystawiania faktury jako podmiot 1, jak i jako podmiot 2, aplikacja CONTsup dba również o zgodność danych kontrahentów z wymogami transakcji wewnątrzwspólnotowej. Jeśli numer NIP któregoś z kontrahentów (sprzedawcy lub nabywcy) nie jest numerem VAT UE, pojawi się odpowiedni komunikat. Dodatkowo z poziomu formularza wystawiania faktury możesz sprawdzić w systemie VIES czy numer VAT UE jest aktywny. To skutecznie minimalizuje ryzyko błędów formalnych. 

Dzięki takiemu podejściu CONTsup pozwala nie tylko zaoszczędzić czas, ale także zapewnia pełne bezpieczeństwo i zgodność z przepisami unijnymi dotyczącymi transakcji WTT. 

Podsumowanie 

Wewnątrzwspólnotowa transakcja trójstronna (WTT) to korzystne uproszczenie dla firm działających na rynku UE. Umożliwia przeprowadzenie międzynarodowej transakcji bez konieczności rejestracji do VAT i jego rozliczania przez pośrednika w kraju odbiorcy towaru. Kluczowe jest jednak prawidłowe rozpoznanie transakcji jako WTT oraz spełnienie wszystkich wymogów formalnych – w tym poprawne wystawienie faktury i złożenie właściwych deklaracji. 

Jeśli Twoja firma realizuje transakcje trójstronne lub planuje rozwijać sprzedaż na rynku unijnym, warto zainwestować w profesjonalny program do faktur, taki jak CONTsup. Dzięki niemu wystawianie faktur WTT stanie się szybkie i bezpieczne 

Chcesz dowiedzieć się więcej? Sprawdź nasz program do zarządzania finansami i wybierz ofertę dopasowaną do Twoich potrzeb.